DR
Wed 14 November 2007, 01:12 pm GMT +0100
PLAN I PROGRAM DOKTORSKIH STUDIJA IZ FARMACEUTSKE MIKROBIOLOGIJE NA FARMACEUTSKOM FAKULTETU UNIVERZITETA
U BEOGRADU
Uslov za upis:
A. Najmanje 300 ESPB bodova (5 ili 6 školskih godina) na prethodnim studijama.
B1. Završen farmaceutski, medicinski, tehnološko-metalurški ili veterinarski fakultet.
B2. Kandidati koji su završili biologiju ili molekularnu biologiju po
četvorogodišnjem studijskom programu trebaju da imaju odslušane magistarske
studije i odbranjenu magistarsku tezu ili završene akademske studije
PLAN NASTAVE
Ukupan broj bodova (180) je prema Zakonu o visokom obrazovanju.
Odmah po upisu na doktorske studije kandidatu se dodeljuje mentor koji ga vodi od I do VI semestra tokom studija.
*Svaki kandidat je u obavezi da sluša i položi dva od četiri ponunena izborna predmeta u
zavisnosti od teme doktorske disertacije koja će biti prijavljena.
**Odbrana doktorske disertacije je uslovljena prethodno objavljenim originalnim
naučnim radovima – 2 rada u časopisima menunarodnog značaja.
Ispiti se polažu usmeno i/ili u formi testa.
Program nastave
Metodologija naučno-istraživačkog rada: I semestar (5 ESPB bodova)
Opšta metodologija naučnog istraživanja u biomedicini. Etika i istraživanja u biomedicini. Klasifikacija istraživanja. Istraživanja in silico, in vitro, in vivo i populaciona istraživanja. Eksperimenti na životinjama. Informacije i njihov značaj u biomedicini. Generisanje biomedicinskih informacija –baze biomedicinskih informacija. Pretraživanje i korišćenje informacija. Informacioni sistemi u biomedicini. Rad na računaru (Microsoft Office). Komunikacije. Mreže. Internet. Pretraživanje Interneta. Elektronski servisi. Procena valjanosti informacija u biomedicinskim istraživanjima. Etika publikovanja. Autorstvo/koautorstvo. Obaveze glavnog istraživača. Zaštita intelektualnog vlasništva u biomedicini. Intelektualno nepoštenje u nauci. Greške u naučnim publikacijama. Klasifikacija naučnog rada (originalni naučni članak, pregledni naučni članak, meta-analiza, prethodno saopštenje). Vrednovanje naučnog dela (ekspertsko mišljenje, scientometrijski pokazatelji, scientografija i impakt faktor). Pisanje naučnog i stručnog rada. Citiranje literature. Recenzija. Usmeno izlaganje naučnog rada (prilagonavanje publici i prostoru, poštovanje vremenskog ograničenja, gestovi, kontakt očima, položaj tela). Pomoć pri prezentaciji (kartice, folije, power point prezentacija. Pisanje i prijava projekta.
Biostatistika I semestar (5 ESPB bodova)
Opšti pojmovi biostatistike. Statistička terminologija. Populacija i uzorak. Promenljive veličine (varijable) i podaci. Urenivanje podataka. Grafičko prikazivanje i tabeliranje podataka. Mere centralne tendencije. Mere odstupanja. Normalna raspodela. Standardna normalna raspodela. Izračunavanje površine ispod normalne krive. Testiranje hipoteze. Student t-test. Test odnosa varijanse. Analiza varijanse. Analiza varijanse za jedan kriterijum klasifikacije. Analiza varijanse za dva kriterijuma klasifikacije. Linearna regresiona analiza. Regresiona jednačina. Korelaciona analiza. Koeficijent korelacije. Koeficijent determinacije. Standardna greška odstupanja od regresione prave. Korišćenje regresione analize za predvinanje. Neparametarske metode. Neparametarski t-test (Mann- Whitney U-test). Neparametarska analiza varijanse (Kruskal-Wallis-ov test). Neparametarska korelacija. Chi-kvadrat test. Test slaganja. Test nezavisnosti. Test homogenosti. Interval pouzdanosti očekivanih vrednosti. Greške u statističkim konceptima istraživanja.
Odabrana poglavlja organske hemije: I semestar (5 ESPB bodova)
Struktura i osobine biomolekula: peptidi, proteini, nukleinske kiseline, ugljeni hidrati, lipidi. Stereohemijski aspekt stabilnosti i reaktivnosti biomolekula. Slabe interakcije u biomolekulima. Izbor, dizajn, sinteza i osobine lead jedinjenja u procesu stvaranja novih lekova. Optimizacija strukture u cilju postizanja optimalne aktivnosti i selektivnosti. Savremene metode u procesu otkrivanja i proučavanja novih aktivnih jedinjenja: skrining velikog broja jedinjenja (HTS- high throughput screening), paralelna i kombinatorijska sinteza u funkciji HTS-a.
Mikrobiologija I: I semestar (15 ESPB bodova)
Modul 1. Morfologija bakterijske ćelije
Osobine prokariotske ćelije. Oblik i veličina bakterija. Grana bakterijske ćelije (ćelijski zid, citoplazmatska membrana, kapsula, glikokaliks, flagele, fimbrije, endospore, lipopolisaharid Gram negativnih bakterija). Karakteristike ćelijskog zida Gram pozitivnih i Gram negativnih bakterija. L-oblici bakterija. Mikroskopiranje. Tehnike bojenja bakterija (prosta, diferencijalna, specijalna, fluorescentna). Kriterijumi za klasifikaciju bakterija. Sistemi za klasifikaciju i identifikaciju bakterija.
Modul 2. Rast i razmnožavanje bakterija
Definicija rasta. Metabolizam mikroorganizama. Faktori koji utiču na rast i razmnožavanje mikroorganizama. Uticaj fizičkih i hemijskih agenasa na rast i razmnožavanje mikroorganizama. Merenje i detekcija rasta mikroorganizama (turbidometrija). Kultivisanje mikroorganizama. Hranljive podloge. Aseptični rad. Uzorkovanje materijala za mikrobiološke testove. Zasejavanje uzoraka. Metode identifikacije bakterija. Brzi komercijalni testovi za detekciju bakterija. Molekularne metode detekcije i identifikacije bakterija. Faktori virulencije mikroorganizama.
Modul 3. Osnovi genetske varijabilnosti bakterija
Struktura DNK i RNK. Bakterijski genom. Hromozom bakterija, replikacija. Plazmidi: klasifikacija, replikacija. Transpozibilni elementi. Insercione sekvence. Adaptacija bakterija. Bakteriofagi. Prenos genetskog materijala izmenu bakterija (transformacija, transdukcija, konjugacija). Mutacije i mutageni. Molekularne metode identifikacije
bakterija.
Modul 4. Antimikrobni agensi
Uticaj hemijskih agenasa, antibiotika i hemioterapeutika na fenotipske i genotipske karakteristike bakterija. Antibiotici: podela, hemijska struktura, selektivnost, molekularni mehanizmi delovanja na bakterijsku ćeliju. Antibiotici koji inhibiraju sintezu ćelijskog zida. Antibiotici koji inhibiraju funkcije citoplazmatske membrane. Antibiotici koji inhibiraju sintezu proteina. Antibiotici koji inhibiraju sintezu nukleinskih kiselina. Antifolni agensi. Antituberkulotici. Neželjeni efekti primene antibiotika. Metode i standardizacija, in vitro ispitivanja osetljivosti bakterija na različite antibiotike i hemioterapeutike. Antimikotici: hemijska struktura i mehanizam delovanja. Antivirusni lekovi.: hemijska struktura i mehanizam delovanja. Ispitivanje potencijalne antimikrobne aktivnosti novosintetisanih jedinjenja. Ispitivanje antimikrobne aktivnosti biljnih proizvoda i jedinjenja.
Modul 5. Molekularni mehanizmi rezistencije mikroorganizama na antibiotike
Poreklo i mehanizmi rezistencije. Konstitutivna i stečena rezistencija na antibiotike. Efekti kombinacija antibakterijskih lekova. Uloga porina u rezistenciji. Uloga R plazmida u rezistenciji. Prenošenje R plazmida i širenje rezistencije. Beta-laktamaze: inducibilne beta-laktamaze i njihov značaj u rezistenciji. Detekcija gena odgovornih za rezistenciju
Mikrobiologija II: II semestar (15 ESPB bodova)
Modul 1. Odabrana poglavlja specijalne bakteriologije
Morfološke i biohemijsko-fiziološke karakteristike bakterija koje su najčešći kontaminanti u farmaceutskoj industriji. Morfološke i biohemijsko-fiziološke karakteristiki bakterija koje nalaze primenu u proizvodnji različitih farmaceutskih preparata.
Modul 2. Odabrana poglavlja iz virusologije
Struktura virusa. Klasifikacija virusa. Efekat virusa na ćelije domaćina. Tropizam virusa. Efekat fizičkuh i hemijskih agenasa na viruse. Kultivisanje virusa u laboratorijskim uslovima. Detekcija virusa u laboratoriji (brzi dijagnostički testovi: PCR, DNK hibridizacija, imunofluorescentno bojenje). Replikacija virusa. Onkogeni potencijal virusa. Interferoni. Antivirusne vakcine.
Modul 3. Parazitologija
Klasifikacija protozoa. Morfološke karakteristike protozoa. Helminti: klasifikacija i morfologija. Antiparazitarni lekovi: hemijska struktura i mehanizmi delovanja. Neželjeni efekti rezistencije na antiparazitarne lekove.
Modul 4. Imunski odgovor na bakterije, viruse i parazite
Odbrambeni mehanizmi domaćina. Interakcija: domaćin – patogen. Mehanizmi nespecifičnog imuniteta. Mehanizmi specifičnog imunskog odgovora. Imunski odgovor na bakterije. Imunski odgovor na viruse. Imunski odgovor na parazite. Mikroorganizmi kao probiotici. Probiotici i imuni sistem. Imunomodulatori.
Mikrobiološka ispitivanja u farmaciji: II semestar (10 ESPB bodova)
Značaj sterilizacije i dezinfekcije u farmaciji. Sterilizacija: definicija, metode sterilizacije. Primena temperature, zračenja i filtracije u postupcima sterilizacije u farmaciji. Primena hemijskih metoda u cilju sterilizacije u farmaciji. Izbor metoda sterilizacije u farmaceutskoj industriji. Kontrola postupaka sterilizacije u farmaciji. Dezinfekcija, dezinficijensi, stepen dezinfekcije. Mehanizam delovanja dezinficijenasa. Ispitivanje efikasnosti dezinficijensa, in vitro. Postupci dezinfekcije primenljivi u farmaciji. Kontrola postupaka sterilizacije u farmaciji. Principi dobre proizvonačke prakse (Good manufacturing practice, GMP). Značaj kontaminacije u laboratorijskom radu i proizvodnji sterilnih farmaceutskih preparata. Farmaceutski produkti osetljivi na delovanje mikroorganizama. Faktori koji utiču na kontaminaciju farmaceutskih proizvoda
mikroorganizmima (tip kontaminanata, prisustvo faktora rasta mikroorganizama, značaj kontaminanata iz vazduha, značaj temperature na kojoj se skladište proizvodi, uloga pH sredine). Kontrola ontaminacije mikroorganizmima lekova, proteza i implantanata (u proizvodnji, tokom čuvanja i tokom primene). Ispitivanje mikrobiološke čistoće različitih lekovitih oblika. Ispitivanje sterilnosti različitih lekovitih oblika. Ispitivanje aktivnosti antimikrobnih preparata. Validacija testova za nove farmaceutske proizvode. Tumačenje dobijenih rezultata u skladu sa važećim propisima.
Laboratorijske tehnike u mikrobiologiji: II semestar (5 ESPB bodova)
Priprema i zasejavanje bakterioloških podloga. Principi biohemijskih testova u bakteriologiji. Serološki testovi: ELISA, Western blot. Elektroforeza proteina. Izolacija proteina. Izolacija DNK. Metode rekombinantne DNK, PCR metoda. Fagotipizacija.
IZBORNI PREDMETI (7 ESPB bodova)
1. Primena mikroorganizama i rekombinantne tehnologije u farmaceutskoj industriji
2. Sanitarna mikrobiologija u farmaceutskoj industriji
3. Vakcine
4. Mikologija
1. Primena mikroorganizama i rekombinantne tehnologije u farmaceutskoj industriji
Bazični principi rekombinantne DNK tehnologije, medicinski značajni polipeptidi i proteini dobijeni DNK tehnologijom. Primena mikroorganizama u farmaceutskoj industriji (proizvodnja antibiotika, vitamina, amino-kiselina, enzima). Primena mikroorganizama i njihovih produkata u različitim esejima i modelima za ispitivanje aktivnosti i metabolizma lekova.
2. Vakcine
Proizvodnja vakcina. Bakterijske vakcine. Antivirusne vakcine Tipovi vakcina (žive, mrtve, rekombinantne, subjedinične vakcine). Monovakcine i kombinovane polivalentne vakcine. Stabilnost vakcina. Testovi na strane agense u vakcinama za humanu upotrebu.
Novi trendovi u proizvodnji vakcina.
3. Mikologija
Morfologija gljiva. Klasifikacija gljiva. Postupci za identifikaciju gljiva. Mikotoksini. Antibiotici – produkti gljiva. Mogućnosti korišćenja gljiva u farmaceutskoj industriji. Antimikotici sintetskog, biljnog i bakterijskog porekla.
4. Sanitarna mikrobiologija u farmaceutskoj industriji
Značaj mikrobiološke kontrole vode koja se koristi u farmaciji. Dejonizovana (demineralizovana) voda. Destilovana voda. Voda dobijena reverznom osmozom. POstupci za dezinfekciju vode. Mikroorganizmi prisutni u vazduhu. Značaj mikrobiološke kontrole vazduha u farmaceutskoj industriji.
Seminarski rad: III semestar (6 ESPB bodova)
Seminarski rad prilagonen za svakog kandidata prema temi doktorske disertacije.
Priprema i odbrana predloga teme doktorske disertacije: III semestar (10 ESPB bodova)
Odbrana predloga teme (pred komisijom koju odrenuje mentor) u kojem je detaljno obrazložena naučna zasnovanost teme, cilj i plan izrade predložene doktorske disertacije.
Izrada doktorske disertacije: IV, V i VI semestar (90 ESPB bodova)
Uslovnost: odbranjen seminaski rad i predlog teme doktorske disertacije.
U realizaciji nastavnog plana i programa doktorskih studija iz Farmaceutske mikrobiologije učestvovaće:
Farmaceutski fakultet, Beograd
dr spec. Marina Milenković, docent
dr Jelena Antić Stanković, docent
dr Slavica Spasić, redovni profesor
dr Zorana Jelić Ivanović, redovni profesor
dr Miroslav Savić, docent
dr Dušanka Parojčić, docent
dr Vladimir Savić, docent
Institut za molekularnu genetiku i genetičko inženjerstvo, Beograd dr Ljubiša Topisirović, redovni profesor Biološkog fakulteta Univerziteta u Beogradu i rukovodilac laboratorije za molekularnu genetiku industrijskih mikroorganizama u Institutu za molekularnu genetiku i genetičko inženjerstvo
dr Branka Vasiljević, naučni savetnik, direktor Instituta za molekularnu genetiku i genetičko inženjerstvo dr Nataša Golić, viši naučni saradnik, Laboratorija za molekularnu genetiku
industrijskih mikroorganizama
U BEOGRADU
Uslov za upis:
A. Najmanje 300 ESPB bodova (5 ili 6 školskih godina) na prethodnim studijama.
B1. Završen farmaceutski, medicinski, tehnološko-metalurški ili veterinarski fakultet.
B2. Kandidati koji su završili biologiju ili molekularnu biologiju po
četvorogodišnjem studijskom programu trebaju da imaju odslušane magistarske
studije i odbranjenu magistarsku tezu ili završene akademske studije
PLAN NASTAVE
Ukupan broj bodova (180) je prema Zakonu o visokom obrazovanju.
Odmah po upisu na doktorske studije kandidatu se dodeljuje mentor koji ga vodi od I do VI semestra tokom studija.
*Svaki kandidat je u obavezi da sluša i položi dva od četiri ponunena izborna predmeta u
zavisnosti od teme doktorske disertacije koja će biti prijavljena.
**Odbrana doktorske disertacije je uslovljena prethodno objavljenim originalnim
naučnim radovima – 2 rada u časopisima menunarodnog značaja.
Ispiti se polažu usmeno i/ili u formi testa.
Program nastave
Metodologija naučno-istraživačkog rada: I semestar (5 ESPB bodova)
Opšta metodologija naučnog istraživanja u biomedicini. Etika i istraživanja u biomedicini. Klasifikacija istraživanja. Istraživanja in silico, in vitro, in vivo i populaciona istraživanja. Eksperimenti na životinjama. Informacije i njihov značaj u biomedicini. Generisanje biomedicinskih informacija –baze biomedicinskih informacija. Pretraživanje i korišćenje informacija. Informacioni sistemi u biomedicini. Rad na računaru (Microsoft Office). Komunikacije. Mreže. Internet. Pretraživanje Interneta. Elektronski servisi. Procena valjanosti informacija u biomedicinskim istraživanjima. Etika publikovanja. Autorstvo/koautorstvo. Obaveze glavnog istraživača. Zaštita intelektualnog vlasništva u biomedicini. Intelektualno nepoštenje u nauci. Greške u naučnim publikacijama. Klasifikacija naučnog rada (originalni naučni članak, pregledni naučni članak, meta-analiza, prethodno saopštenje). Vrednovanje naučnog dela (ekspertsko mišljenje, scientometrijski pokazatelji, scientografija i impakt faktor). Pisanje naučnog i stručnog rada. Citiranje literature. Recenzija. Usmeno izlaganje naučnog rada (prilagonavanje publici i prostoru, poštovanje vremenskog ograničenja, gestovi, kontakt očima, položaj tela). Pomoć pri prezentaciji (kartice, folije, power point prezentacija. Pisanje i prijava projekta.
Biostatistika I semestar (5 ESPB bodova)
Opšti pojmovi biostatistike. Statistička terminologija. Populacija i uzorak. Promenljive veličine (varijable) i podaci. Urenivanje podataka. Grafičko prikazivanje i tabeliranje podataka. Mere centralne tendencije. Mere odstupanja. Normalna raspodela. Standardna normalna raspodela. Izračunavanje površine ispod normalne krive. Testiranje hipoteze. Student t-test. Test odnosa varijanse. Analiza varijanse. Analiza varijanse za jedan kriterijum klasifikacije. Analiza varijanse za dva kriterijuma klasifikacije. Linearna regresiona analiza. Regresiona jednačina. Korelaciona analiza. Koeficijent korelacije. Koeficijent determinacije. Standardna greška odstupanja od regresione prave. Korišćenje regresione analize za predvinanje. Neparametarske metode. Neparametarski t-test (Mann- Whitney U-test). Neparametarska analiza varijanse (Kruskal-Wallis-ov test). Neparametarska korelacija. Chi-kvadrat test. Test slaganja. Test nezavisnosti. Test homogenosti. Interval pouzdanosti očekivanih vrednosti. Greške u statističkim konceptima istraživanja.
Odabrana poglavlja organske hemije: I semestar (5 ESPB bodova)
Struktura i osobine biomolekula: peptidi, proteini, nukleinske kiseline, ugljeni hidrati, lipidi. Stereohemijski aspekt stabilnosti i reaktivnosti biomolekula. Slabe interakcije u biomolekulima. Izbor, dizajn, sinteza i osobine lead jedinjenja u procesu stvaranja novih lekova. Optimizacija strukture u cilju postizanja optimalne aktivnosti i selektivnosti. Savremene metode u procesu otkrivanja i proučavanja novih aktivnih jedinjenja: skrining velikog broja jedinjenja (HTS- high throughput screening), paralelna i kombinatorijska sinteza u funkciji HTS-a.
Mikrobiologija I: I semestar (15 ESPB bodova)
Modul 1. Morfologija bakterijske ćelije
Osobine prokariotske ćelije. Oblik i veličina bakterija. Grana bakterijske ćelije (ćelijski zid, citoplazmatska membrana, kapsula, glikokaliks, flagele, fimbrije, endospore, lipopolisaharid Gram negativnih bakterija). Karakteristike ćelijskog zida Gram pozitivnih i Gram negativnih bakterija. L-oblici bakterija. Mikroskopiranje. Tehnike bojenja bakterija (prosta, diferencijalna, specijalna, fluorescentna). Kriterijumi za klasifikaciju bakterija. Sistemi za klasifikaciju i identifikaciju bakterija.
Modul 2. Rast i razmnožavanje bakterija
Definicija rasta. Metabolizam mikroorganizama. Faktori koji utiču na rast i razmnožavanje mikroorganizama. Uticaj fizičkih i hemijskih agenasa na rast i razmnožavanje mikroorganizama. Merenje i detekcija rasta mikroorganizama (turbidometrija). Kultivisanje mikroorganizama. Hranljive podloge. Aseptični rad. Uzorkovanje materijala za mikrobiološke testove. Zasejavanje uzoraka. Metode identifikacije bakterija. Brzi komercijalni testovi za detekciju bakterija. Molekularne metode detekcije i identifikacije bakterija. Faktori virulencije mikroorganizama.
Modul 3. Osnovi genetske varijabilnosti bakterija
Struktura DNK i RNK. Bakterijski genom. Hromozom bakterija, replikacija. Plazmidi: klasifikacija, replikacija. Transpozibilni elementi. Insercione sekvence. Adaptacija bakterija. Bakteriofagi. Prenos genetskog materijala izmenu bakterija (transformacija, transdukcija, konjugacija). Mutacije i mutageni. Molekularne metode identifikacije
bakterija.
Modul 4. Antimikrobni agensi
Uticaj hemijskih agenasa, antibiotika i hemioterapeutika na fenotipske i genotipske karakteristike bakterija. Antibiotici: podela, hemijska struktura, selektivnost, molekularni mehanizmi delovanja na bakterijsku ćeliju. Antibiotici koji inhibiraju sintezu ćelijskog zida. Antibiotici koji inhibiraju funkcije citoplazmatske membrane. Antibiotici koji inhibiraju sintezu proteina. Antibiotici koji inhibiraju sintezu nukleinskih kiselina. Antifolni agensi. Antituberkulotici. Neželjeni efekti primene antibiotika. Metode i standardizacija, in vitro ispitivanja osetljivosti bakterija na različite antibiotike i hemioterapeutike. Antimikotici: hemijska struktura i mehanizam delovanja. Antivirusni lekovi.: hemijska struktura i mehanizam delovanja. Ispitivanje potencijalne antimikrobne aktivnosti novosintetisanih jedinjenja. Ispitivanje antimikrobne aktivnosti biljnih proizvoda i jedinjenja.
Modul 5. Molekularni mehanizmi rezistencije mikroorganizama na antibiotike
Poreklo i mehanizmi rezistencije. Konstitutivna i stečena rezistencija na antibiotike. Efekti kombinacija antibakterijskih lekova. Uloga porina u rezistenciji. Uloga R plazmida u rezistenciji. Prenošenje R plazmida i širenje rezistencije. Beta-laktamaze: inducibilne beta-laktamaze i njihov značaj u rezistenciji. Detekcija gena odgovornih za rezistenciju
Mikrobiologija II: II semestar (15 ESPB bodova)
Modul 1. Odabrana poglavlja specijalne bakteriologije
Morfološke i biohemijsko-fiziološke karakteristike bakterija koje su najčešći kontaminanti u farmaceutskoj industriji. Morfološke i biohemijsko-fiziološke karakteristiki bakterija koje nalaze primenu u proizvodnji različitih farmaceutskih preparata.
Modul 2. Odabrana poglavlja iz virusologije
Struktura virusa. Klasifikacija virusa. Efekat virusa na ćelije domaćina. Tropizam virusa. Efekat fizičkuh i hemijskih agenasa na viruse. Kultivisanje virusa u laboratorijskim uslovima. Detekcija virusa u laboratoriji (brzi dijagnostički testovi: PCR, DNK hibridizacija, imunofluorescentno bojenje). Replikacija virusa. Onkogeni potencijal virusa. Interferoni. Antivirusne vakcine.
Modul 3. Parazitologija
Klasifikacija protozoa. Morfološke karakteristike protozoa. Helminti: klasifikacija i morfologija. Antiparazitarni lekovi: hemijska struktura i mehanizmi delovanja. Neželjeni efekti rezistencije na antiparazitarne lekove.
Modul 4. Imunski odgovor na bakterije, viruse i parazite
Odbrambeni mehanizmi domaćina. Interakcija: domaćin – patogen. Mehanizmi nespecifičnog imuniteta. Mehanizmi specifičnog imunskog odgovora. Imunski odgovor na bakterije. Imunski odgovor na viruse. Imunski odgovor na parazite. Mikroorganizmi kao probiotici. Probiotici i imuni sistem. Imunomodulatori.
Mikrobiološka ispitivanja u farmaciji: II semestar (10 ESPB bodova)
Značaj sterilizacije i dezinfekcije u farmaciji. Sterilizacija: definicija, metode sterilizacije. Primena temperature, zračenja i filtracije u postupcima sterilizacije u farmaciji. Primena hemijskih metoda u cilju sterilizacije u farmaciji. Izbor metoda sterilizacije u farmaceutskoj industriji. Kontrola postupaka sterilizacije u farmaciji. Dezinfekcija, dezinficijensi, stepen dezinfekcije. Mehanizam delovanja dezinficijenasa. Ispitivanje efikasnosti dezinficijensa, in vitro. Postupci dezinfekcije primenljivi u farmaciji. Kontrola postupaka sterilizacije u farmaciji. Principi dobre proizvonačke prakse (Good manufacturing practice, GMP). Značaj kontaminacije u laboratorijskom radu i proizvodnji sterilnih farmaceutskih preparata. Farmaceutski produkti osetljivi na delovanje mikroorganizama. Faktori koji utiču na kontaminaciju farmaceutskih proizvoda
mikroorganizmima (tip kontaminanata, prisustvo faktora rasta mikroorganizama, značaj kontaminanata iz vazduha, značaj temperature na kojoj se skladište proizvodi, uloga pH sredine). Kontrola ontaminacije mikroorganizmima lekova, proteza i implantanata (u proizvodnji, tokom čuvanja i tokom primene). Ispitivanje mikrobiološke čistoće različitih lekovitih oblika. Ispitivanje sterilnosti različitih lekovitih oblika. Ispitivanje aktivnosti antimikrobnih preparata. Validacija testova za nove farmaceutske proizvode. Tumačenje dobijenih rezultata u skladu sa važećim propisima.
Laboratorijske tehnike u mikrobiologiji: II semestar (5 ESPB bodova)
Priprema i zasejavanje bakterioloških podloga. Principi biohemijskih testova u bakteriologiji. Serološki testovi: ELISA, Western blot. Elektroforeza proteina. Izolacija proteina. Izolacija DNK. Metode rekombinantne DNK, PCR metoda. Fagotipizacija.
IZBORNI PREDMETI (7 ESPB bodova)
1. Primena mikroorganizama i rekombinantne tehnologije u farmaceutskoj industriji
2. Sanitarna mikrobiologija u farmaceutskoj industriji
3. Vakcine
4. Mikologija
1. Primena mikroorganizama i rekombinantne tehnologije u farmaceutskoj industriji
Bazični principi rekombinantne DNK tehnologije, medicinski značajni polipeptidi i proteini dobijeni DNK tehnologijom. Primena mikroorganizama u farmaceutskoj industriji (proizvodnja antibiotika, vitamina, amino-kiselina, enzima). Primena mikroorganizama i njihovih produkata u različitim esejima i modelima za ispitivanje aktivnosti i metabolizma lekova.
2. Vakcine
Proizvodnja vakcina. Bakterijske vakcine. Antivirusne vakcine Tipovi vakcina (žive, mrtve, rekombinantne, subjedinične vakcine). Monovakcine i kombinovane polivalentne vakcine. Stabilnost vakcina. Testovi na strane agense u vakcinama za humanu upotrebu.
Novi trendovi u proizvodnji vakcina.
3. Mikologija
Morfologija gljiva. Klasifikacija gljiva. Postupci za identifikaciju gljiva. Mikotoksini. Antibiotici – produkti gljiva. Mogućnosti korišćenja gljiva u farmaceutskoj industriji. Antimikotici sintetskog, biljnog i bakterijskog porekla.
4. Sanitarna mikrobiologija u farmaceutskoj industriji
Značaj mikrobiološke kontrole vode koja se koristi u farmaciji. Dejonizovana (demineralizovana) voda. Destilovana voda. Voda dobijena reverznom osmozom. POstupci za dezinfekciju vode. Mikroorganizmi prisutni u vazduhu. Značaj mikrobiološke kontrole vazduha u farmaceutskoj industriji.
Seminarski rad: III semestar (6 ESPB bodova)
Seminarski rad prilagonen za svakog kandidata prema temi doktorske disertacije.
Priprema i odbrana predloga teme doktorske disertacije: III semestar (10 ESPB bodova)
Odbrana predloga teme (pred komisijom koju odrenuje mentor) u kojem je detaljno obrazložena naučna zasnovanost teme, cilj i plan izrade predložene doktorske disertacije.
Izrada doktorske disertacije: IV, V i VI semestar (90 ESPB bodova)
Uslovnost: odbranjen seminaski rad i predlog teme doktorske disertacije.
U realizaciji nastavnog plana i programa doktorskih studija iz Farmaceutske mikrobiologije učestvovaće:
Farmaceutski fakultet, Beograd
dr spec. Marina Milenković, docent
dr Jelena Antić Stanković, docent
dr Slavica Spasić, redovni profesor
dr Zorana Jelić Ivanović, redovni profesor
dr Miroslav Savić, docent
dr Dušanka Parojčić, docent
dr Vladimir Savić, docent
Institut za molekularnu genetiku i genetičko inženjerstvo, Beograd dr Ljubiša Topisirović, redovni profesor Biološkog fakulteta Univerziteta u Beogradu i rukovodilac laboratorije za molekularnu genetiku industrijskih mikroorganizama u Institutu za molekularnu genetiku i genetičko inženjerstvo
dr Branka Vasiljević, naučni savetnik, direktor Instituta za molekularnu genetiku i genetičko inženjerstvo dr Nataša Golić, viši naučni saradnik, Laboratorija za molekularnu genetiku
industrijskih mikroorganizama